Παραθυροειδείς

Οι παραθυρεοειδείς αδένες είναι τέσσερις μικροί αδένες, στο μέγεθος φακής, που βρίσκονται πίσω από τον θυρεοειδή. Παράγουν την παραθορμόνη (PTH), η οποία ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα. Η φυσιολογική λειτουργία τους είναι κρίσιμη για την υγεία των οστών, των νεύρων και των μυών. Όταν ένας ή περισσότεροι παραθυρεοειδείς υπερλειτουργούν, προκαλείται υπερπαραθυρεοειδισμός — μια κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε οστική απώλεια, νεφρολιθίαση και κόπωση.

Οφείλεται σε αυτόνομη υπερλειτουργία ενός ή περισσότερων παραθυρεοειδών, με αποτέλεσμα αύξηση του ασβεστίου στο αίμα. Στο 85% των περιπτώσεων οφείλεται σε μονήρες αδένωμα, ενώ σε μικρότερο ποσοστό σε υπερπλασία ή σπάνια σε καρκίνωμα.

Συμπτώματα

• Οστικοί πόνοι, κόπωση, υπνηλία
• Νεφρολιθίαση ή νεφρική ανεπάρκεια
• Διαταραχές διάθεσης, κατάθλιψη
• Μυϊκή αδυναμία, γαστρεντερικά ενοχλήματα

Διάγνωση

• Αυξημένα επίπεδα Ca και PTH
• Υπερηχογράφημα τραχήλου
• Σπινθηρογράφημα MIBI ή 4D CT
• Έλεγχος φωσφόρου, βιταμίνης D, νεφρικής λειτουργίας

Θεραπεία

Η παραθυρεοειδεκτομή αποτελεί τη μόνη οριστική θεραπεία. Είναι ελάχιστα επεμβατική, με μικρή τομή και νοσηλεία 24 ωρών. Στο χειρουργείο εφαρμόζεται η Τεχνική Διεγχειρητικής Μέτρησης Παραθορμόνης και η χρήση Νευροπαρακολούθησης και Φθορισμού.

Ο δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός προκαλείται από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ή σοβαρή έλλειψη βιταμίνης D, που διεγείρουν τους παραθυρεοειδείς να υπερπαράγουν PTH. Ο τριτοπαθής εμφανίζεται μετά από μεταμόσχευση νεφρού, όταν οι υπερτροφικοί αδένες συνεχίζουν να παράγουν PTH παρά την αποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας.

Θεραπεία

• Διερεύνηση τραχήλου
• Υφολική παραθυρεοειδεκτομή (3½ αδένες)
• Ολική με αυτόλογη μεταμόσχευση παραθυρεοειδή αδένα στο αντιβράχιο

• Νοσηλεία 24 ωρών
• Ήπια ενόχληση ή πόνος
• Πιθανή παροδική υποασβεστιαιμία (αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά)
• Επανέλεγχος Ca & PTH σε 7–10 ημέρες
• Επιστροφή σε πλήρη δραστηριότητα σε 2–3 ημέρες